Star Gazetesi: 5′te Haftaym 10′da Biter

star1
Üst üste şampiyonluklar kazanarak Türk futbol tarihinde dört büyükler arasına giren Trabzonspor’da, futbolun nasıl şekillendiği 5’te Haftayım, 10’da Biter adlı belgesele konu oldu. Belgeselde, takımı şampiyon yapan efsane kadronun mahalle maçlarında yetişme öyküsü anlatılıyor
Trabzon’da mahalle maçlarının yeri bir başka. Bundan 41 yıl önce kurulan ve altı kez şampiyon olan Trabzonspor’u bu başarılara taşıyan efsanevi kadro bu mahalle maçlarında yetişmişti. Trabzonspor için ayrı bir yere sahip olan mahalle maçlarının önemini anlatan bir belgesel çekildi. Varol Uzlu’nun yönetmenliğini yaptığı 5’te Haftayım, 10’da Biter adlı belgesel Trabzon’daki mahalle maçlarını anlatıyor.
Trabzonlu Varol Uzlu, pek çok televizyon kanalında çalışan, fotoğraf sergileri açan son iki yılda bu belgesel üzerinde çalışan bir isim. Uzlu, belgeselinde Anadolu’da futbol denilince akla gelen ilk isim olan Trabzon’un sokak futbolu kültürünü anlattığını belirterek, bunun nedenini şöyle açıklıyor: ‘Bu mahalle maçlarıyla Trabzonspor’un temeli atılmıştı. Trabzonspor’u efsane yapan futbolcular mahalle maçlarında kendilerini geliştirip isim yaptılar. Bu duyguları yeniden yaşamak ve yaşatmak için şimdiki gençliğe bir mesaj vermek ve geçmişte bu mahalle maçlarıyla büyüyen o insanlara tekrar o zamanları hatırlatmak için bu filmi çektik.’

BİR BAKAN DA BELGESELDE
Belgeselde Trabzonspor’un eski futbolcuları Faruk Özak, Ali Kemal Denizci, Serdar Bali, Köksal Mesci, Osman Türk, Hami Mandıralı belgeselde sokak futbolunun kent için önemini anlatıyor. Örneğin Bayındırlık ve İskan Bakanı, Trabzonspor Kulübü’nün eski başkanı ve futbolcusu Faruk Özak, belgeselde mahalle maçlarına ilişkin şunları anlatıyor:

‘Annem ve babam okumamı istiyordu. Annem top oynamamı istemezdi. Top oynamak için evin ikinci katındaki pencereden, elektrik direğinden inerek kaçardım. Bizim futbol oynadığımız zamanlar çim saha yoktu. İki tane toprak saha vardı. Bugünkü yerleşim alanları olmadığı için mahalle aralarında daha fazla top oynanacak yer vardı. Taşlarla kale yapardık. Kaleye kimse geçmek istemezdi. Herkes Brezilya’daki gibi ileride oynamak isterdi. Ayaklarımız, dizlerimiz, kanardı.’
Belgeselde eskiden görüntüler gösteriliyor, Maşatlık, Boztepe ve Trabzon’un sokak aralarında oynanan mahalle maçlarına yer veriliyor.

Trabzonspor’da en fazla şampiyonluk yaşayan teknik direktörlerden Ahmet Suat Özyazıcı ve Özkan Sümer de mahalle maçlarının Trabzonspor için önemini anlatıyor. Örneğin Hami ‘Mahalle maçları bitti, Trabzonspor tükendi’ diyerek bu maçların takımın altyapısını oluşturduğunu söylüyor.

Bu kadar eski futbolcu bir araya gelince duygusal anlar yaşanmaz mı? Yönetmen Varol Uzlu şunları söylüyor: ‘Bütün konuşmacılar eski mahalle maçlarını anlatırken duygulandı. Son mahalle maçı çekiminde 50’li yaşlardaki insanlar aynen 30-40 yıl önceleri gibi Boztepe’de tekrar bir araya geldiler. Günümüz ile eski günler arasında fark vardı. O zamanki yamadan yapılan çamura yapışıp kalan topların yerini günümüze uygun siboplu toplar almıştı.’
‘Dizlerimiz kanayana kadar top oynardık’

BELGESELİN adı geçmişte mahalle maçlarında söylenen bir cümleden geliyor: 5’te haftayım, 10’da biter. Varol Uzlu bu sözünün mahalle maçı geleneğinde yer alan en önemli vurgu olduğunu belirterek ‘Maç başlamadan önce söylenir. Yani zamana karşı değil atılan gole karşı devrenin yapılacağını belirtir. İngilizce’deki half time sözcüğünün Türkçe olarak mahalle maçlarındaki telaffuzu’ diyor.

Varol Uzlu, belgeselle gençlere sosyalleşmeyi anlattıklarını belirterek ‘Masa başında oturup da internetten başka bir şey bilmeyen gençliğe; mahalle maçlarında koşmayı, yorgunluktan yere düşünceye kadar top oynamayı, dizinin kanamasını ve gözünün şişmesini, küçücük dayaklar yemesini ve sonunda dostça kol kola mahallelerine dönmelerini göstermek istedik’ diyor.

Müziklerini Volkan Konak’ın yaptığı belgesel, 21 Ağustos’ta Trabzon’da sinemalarda gösterilecek. Yakında da tüm Türkiye’de izlenebilecek.